Шашылыш кабар:

«ЭКО энелердин» саны өсүүдө

Август 28th, 2018 | by Анара Бакытбекова
«ЭКО энелердин» саны өсүүдө
Ден соолук
0

Кыргызстанда жасалма уруктандыруу аркылуу балалуу болгондордун саны жыл сайын өсүүдө. Бирок көпчүлүк түгөйлөр муну жашыруун сыр катары сакташат. Ал эми АКШ, Европа, ошол эле жакынкы Азия өлкөлөрүндө мындай ыкма кадимки көрүнүш катары кабылданып калган. Мындан беш-алты жыл мурун кыргыз жарандары жасалма жол менен балалуу болууну чет өлкөдөн жасатып келишкен. Бүгүнкү күндө болсо Бишкекте деле аталган кызмат өнүгүп баратканын клиникалар белгилешет.


Кырк беш жаштагы Сырга Назаралиева 18 жылдан бери балалуу боло албай келген. Ал дарыгерлерден тартып, элдик табыптарга чейин кайрылып, барбаган жери калган эмес. Акыры жолдошу экөө жасалма жол менен уруктандыруу ыкмасын колдонууну чечишкен. Мындан эки жыл мурун Арген аттуу эркек балалуу болушуп, бул үй-бүлөнүн кубанычында чек жок.

-Жолдошум экөөбүз жаңы баш кошкондо бир кыздуу болгонбуз. Кызыбыз 20 жашка чыккан. Андан кийин балалуу боло албадык. Ар кайсы жака кайрылып, дарыландык. 5-6 жыл мурун жасалма уруктандыруу боюнча угуп калып, жолдошум экөөбүз жасап көрүүнү чечтик. Чет өлкөдө жасатуу керек болуп, бирок каражаты кымбат болуп калды. 2015-жылы Бишкекте да жасалма уруктандыруу ыкмасы пайда боло баштаганын угуп, дароо эле кайрылдык. Кудай буйруп балалуу болдук, азыр экиге чыкты. Башка балдардан айырмасы жок.

Бишкектеги “Профессор Асымбекованын клиникасынын” жетекчиси Гүлнара Асымбекова ЭКО ыкмасы менен уруктандыруунун жолдорун айтып берди. Анын маалыматы боюнча, аялдын бышып жетилген урук безин, эркектин уруктугун алып лабораторияда экөөнү бир пробиркага жайгаштырат. Пробиркада түйүлдүк пайда болгондон кийин ал аялдын жатынына салынат. Эненин жатынына көпчүлүк учурда үч түйүлдүк салынып, кээде алардын үчөө тең жатындан орун алып, оң жыйынтык берүүсү мүмкүн. Ошол эле учурда түйүлдүк орун албай калышы дагы ыктымал. Кош бойлуу болгондон кийин 25 пайыз түшүп калуу коркунучу бар.

-Дүйнө жүзүндө бир дагы клиникада жасалма уруктандыруу 100 пайыз жыйынтык бере албайт. Табигый жол менен деле ар дайым бойго бүтө бербейт. Ошол сыяктуу эле бул жерде дагы аялдын жашы жана абалы чоң роль ойнойт.

Бишкекте бул технологияны иш жүзүнө ашырып келе жаткан «Анкалайф» клиникасы 2015-жылдан бери иштейт. Бул клиниканын кызматын колдонуу үчүн кеминде 3-4 миң доллар сарпталат. Аталган борбордун өкүлү Бурулай Бектур кызынын айтымында, клиникада ЭКО жасаткандардын 63 пайызы ийгиликтүү болууда.

-Бизге 20 жаштан жогору келиндер кайрылышат. Көбүнчө тукумсуздук Бишкек шаары жана Ош облусунда катталат. Клиника статистиканы чыгарып турат. Ага ылайык, июль айындагы операциянын жыйынтыгы 63 пайызды түздү. Бул биздин эң жакшы көрсөткүч жана жетишкендигибиз.

Адистердин айтымында, бүгүнкү күндө өлкөдө ЭКО жолу аркылуу төрөлгөн балдардын саны 80-90го жетип калган. Ал эми башка мамлекеттерден жасатып келгендер дагы жок эмес.

Жасалма жол менен бойдо бүтүрүүнү каалаган кыргыз аялдары Орусия, Түркияга чейин жүз миңдеген акча коротуп барышууда. Ал арада Кыргызстандагы дарыгерлер бул багытта акысыз лекция окуганы чет өлкөгө барып келүүдө.

Деген менен Кыргызстанда ЭКО өнүкпөй жатканын Дамира Ниязалиева билдирди.

-Мен Жогорку Кеңеште депутат болуп турганда жарандардын репродуктивдик укуктары тууралуу мыйзам долбоорун демилгелегенмин. Ал 2015-жылы парламентте кабыл алынган. Кыргызстанда төрөй албай жүргөн аялдардын жасалма уруктандыруу жолу менен эне болуусуна негиз берген мыйзам ишке киргендигине бир нече жыл болду. Бирок медицинада ЭКО системасы жакшы өнүкпөй жатат. Социалдык жактан колдоо жетишпей жатат. Маселен, Казакстанда жакшы жолго коюлуп, муктаж үй-бүлөлөргө бекер жасалат.

Стилист Замира Молдошева жергиликтүү маалымат каражаттарынын бирине берген маегинде ЭКО жолу менен боюна бүтүп, кыздуу болгонун ачык айтып берген. Ал балалуу болуу бактысын көздөгөн айымдарга жасалма уруктандыруу ыкмасын коркпостон колдонууга кеңеш берет.

-Кызым бул жолдошум экөөбүз 15 жыл күткөн наристебиз. Буга чейин мен ЭКО ыкмасы менен бойго бүткөнүн жашырып келгем. Анткени менин баламды башкалар сөөмөйү менен көрсөтүп, өзүн башкалардан өзгөчө сезбесин дегем. Негизинен табигый жол менен балалуу болуу бул чексиз бакыт. Бирок эгер болбой жатса ЭКО ыкмасы ал бакытты тартуулаган дагы бир чоң жардамчы. Мен бул ыкманы Алматыдан жасаттым. Биринчи аракетте жыйынтык болбой, экинчи жолкусунда кош бойлуу болдум. Балалуу болуу бактысын көздөгөн айымдарга кеңешим — эч качан үмүт үзбөгүлө, бул жылы болбой калса кийинки жылы буюрса болот. Мен бир аялды билем, ал 26-аракетинде кыздуу болгон, бир аял 54 жашында эгиз балалуу болгон, мындай бактылуу көз ирмемдер абдан көп болот.

Балалуу боло албай жүргөндөрдүн үмүтү жанданып жатканы — медицинанын өнүгүшү экенин адистер белгилешет.

Comments are closed.

Марал Радиосу cможет принять любую посещаемость благодаря кешированию WP Super Cache