Шашылыш кабар:

Жаңы конуш: Көчөгө чыксаң ит кууйт, үйгө кирсең свет жок

Апрель 24th, 2018 | by Айжамал Худайбердиева
Жаңы конуш: Көчөгө чыксаң ит кууйт, үйгө кирсең свет жок
Айылдан сүйлөйбүз
0

“Айылдан сүйлөйбүз” программасынын бул жолку чыгарылышында Сокулук районуна караштуу Новопавловка айыл өкмөтүнүн жаңы конушунтарынын бириндеги калктуу аймак жөнүндө сөз кылдык. Бизге келген билдирүүдө, “Жаңы конуштун аты да жок, ар ким ар кандай атайт. ТЭЦ 2нин батыш тарабында жайгашкан жер тилкелерин мыйзамдуу түрдө кызыл китеби менен 2009-жылы алганбыз. Биздин көйгөй электр энергиясы. Аны эки-үч адам жеке менчик кылып алышып, өз билгенин кылышууда. Жогору жактан жарытылуу жооп жок. Сокулук райондук электр тармагынын кызматкерлери, «түркүктөр талапка туура келбейт, жеке менчик ээлери арыз менен кайрылбаса эч нерсе кыла албайсыңар дешет” деп айтылат. Аймактын ушул жана башка көйгөйлөрүн конуш тургундарынан билип көрдүк. Уктурууну Түмөнбай Абдинаби уулу алып барды.

Конуш тургуну Марат Артыкбаев:

— Бизде кечкисин электр жарыгы жок. Трансформатордун акчасы төлөнбөй калган, ал 30 миң сомдой экен. Ал мурунку жер саткандардын наамында экен. Трансформаторду жеке жака өткөрүшүп, электриктер үчүн 50 сомдон айлык беребиз. Андан сырткары, мурда ай сайын 20 сомдон жоготууга төлөчүбүз, эми үч айдан бери 50 сомдон төлөп жатабыз. Эмнеге көтөргөнүн сурасак, “өзүм билем, каалаганымды кылам” деп койду. Көпчүлүк, төлөмдөрдү ашык жазып коюшканын айтышат. 1 жарым киловаттан ашканда 3 сомдон кымбат алып койгондор бар экен. Мындай көрүнүш 4-5 жылдан бери келе жатат. Эл көбөйгөнчө ушундай болуп турат дешкен. Эми жашоочулар көбөйүп, трансформаторду мамлекетке өткөрөлү десек, Сокулук райондук электр тармагынан жеке жак келип арыз жазбаса өткөрүлбөйт деген жооп келиптир. Жеке жактар келбей жатат.

Конуштун тургуну Замир мырза:

— Электр энергия көйгөйү баарыбызга маселе жаратат. Конушта 3 жүздөй түтүн жашайт. Үч күндөн бери жарыксыз отурабыз. Мамлекетке өткөрөлү деп эл көтөрүлсө, жеке тараптар көнбөй коюптур. Тиешелүү жактарга, телеканалдарга барып кайрылалы деп жатканбыз. Айыл өкмөтү тарабынан эч кандай көңүл буруу болбой жатат. Кемчиликтер толтура. Көчөгө чыксаң иттин баары кубалайт, балдарды тиштеп алат. Кечинде келсек үйдө электр жарыгы да жок. Айыл өкмөтүн бул жакка алып келгенге алыбыз жетпейт экен. Мен да барып, иттерди аттырып бер десем, орун басарына дайындады окшойт, эки итти атып кетип калды. Шаардагы иттин баары биз жакка келип алганбы, айтор ит көп.

Конуш тургуну Жүрсүн мырза:

— 2014-жылдан бери ушул конушта жашайм. Электр энегия маселеси мен келгенден бери эле актуалдуу. Жаңы конуштун тургундары өз күчү менен жарык киргизген экен. Райондук электр тармагына кирели десек техникалык шарттар туура болбой жатат окшойт. Жарык такай өчөт. Электр энегиянын акчасын төлөбөгөндөр да болот. Трансформаторду өз күчүбүз менен тейлейбиз, элден акча чогултмай. Айыл башчылардын да көйгөйү трансформаторлорду мамлекеттин балансына өткөрүү болуп жатат. Бирок биздин сөздү укпай жатышат, унутулуп калабыз. XXI кылымда электр жарыгы жайлоолорго да барган, борбордун бурчунда туруп бизге жетпей жатат.

Новопавловка айыл өкмөтүнүн башчысы Нурболот Мурзакматов:

— Бул аймак шаарга жакын жайгашкан. Ички миграциянын айынан келгендер көп. Болжолдуу түрдө 100 миңден ашуун калк бар. Жаңы конуштар айыл чарба багытындагы 700 гектардан ашык жерге жайгашып алган конуш болуп эсептелет. Арасында мыйзамдуу да, мыйзамсыз да конуштар бар. Эл өз арабасын өзү тартып, электр энергия көйгөйлөрүн чечип келе жатышат. Трансформация боло элек, андыктан мамлекет алууга мүмкүнчүлүк болбойт. Сокулур райондук электр тармагы да, “Түндүк электр” ААКсы да албайт. Айыл өкмөтүнөн каржыланып коюлган трансформаторлор да бар. Алар да “Түндүк электрдин” балансына өтө элек. 9 тансформаторду баланска өткөрүү боюнча кайрылуу жасаганбыз. Кемчиликтерди өзүбүздүн каражат менен толуктап, кайра өткөрүү маселесинин үстүндө иштеп жатабыз. Ал эми эл өз каражаты менен койгон трансформаторлор мамлекеттик денгээлде чечилчү маселе. Кызыктай болгон туңгуюк.

“Түндүк электр” ААК басма сөз кызматынын башчысы Гуля Мураталиева:

—  Жергиликтүү инфракструктураны электр энергия менен камсыздоо жергиликтүү бийликтин максаты. Электр жабдыктарын орноткон соң техникалык талаптарга жооп берсе, ошондо гана Сокулук райондук электр тармактарына кайрылышы керек. Техникалык талаптарга жооп берсе биздин баланска алынышы мүмкүн. Кайрылууну жабдыктын ээси жасашы зарыл, ал ошол кишинин мүлкү. Мамлекеттик баланска алынса тейлөө иштерин райондук электр тармагы жүргүзөт. Трансформаторлорду жеке жактардын колдонушу кооптуулук туудурат. Себеби жеке жак менчик болгону менен адис эмес. Биз алардын ортосунда болгон иштерге аралаша албайбыз. Электр энергияга болгон тариф Өкмөт тарабынан бекитилет. Ага жараша өнөр жайга башка тариф. Кыргызстанда электр энергияны тараткан менчик компаниялар да бар. Алар лицензияны Өкмөткө караштуу мамлекеттик агенттиктен алат. Алардын да электр энегиянсын таратууга мүмкүнчүлүгү бар. Бирок аларга да тариф бирдей. Экотехинспекция трансформатор кооптуу кырдаал жаратканын тапса, караганга мүмкүнчүлүк бар. Кардарлар аталган мекемеге кайрылса болот.

Comments are closed.

Марал Радиосу cможет принять любую посещаемость благодаря кешированию WP Super Cache